आजकाल हिऱ्यांची किंमत ही कोट्यवधी रुपयांच्या घरात आहे. ज्याच्याकडे हिरे असतात तो करोडपती होऊ शकतो. प्रचंड मेहनत करून खाणी खोदल्यानंतर त्यातून हिरे मिळतात. परंतु प्रत्येक खदाणीत हिरे नसतात.
चित्रपट किंवा सोशल मीडियात दाखवल्याप्रमाणे प्रत्येक दगडात हिरा नसतो. हजारो टन खडकांचे उत्खनन आणि प्रक्रिया केल्यानंतरच काही मोजके हिरे मिळतात. यासाठी आधुनिक यंत्रसामग्री आणि वैज्ञानिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो.
हिरा मिळवणे ही अत्यंत वेळखाऊ आणि खर्चिक प्रक्रिया असते. हिरे पृथ्वीच्या खोल भागात अतिउच्च दाब आणि तापमानामुळे तयार होतात. हा नैसर्गिक प्रवास लाखो नव्हे तर कोट्यवधी वर्षांचा असतो.त्यानंतर ज्वालामुखीय प्रक्रियेमुळे हे हिरे पृष्ठभागाजवळ येतात.
म्हणूनच हिरे हे पृथ्वीवरील सर्वात दुर्मिळ आणि मौल्यवान नैसर्गिक खनिजांपैकी एक मानले जातात. हिरे कोणत्याही साध्या दगडात सापडत नाहीत. ते विशेष प्रकारच्या किंबरलाइट (Kimberlite) आणि लॅम्प्रोइट (Lamproite) खडकांमध्ये आढळतात.
हे खडक पृथ्वीच्या खोल गर्भातून ज्वालामुखीच्या प्रक्रियेद्वारे पृष्ठभागावर आलेले असतात. त्यामुळे प्रत्येक दगड फोडून हिरा मिळेल, असा समज चुकीचा आहे. खाणकामासाठी प्रथम भूगर्भशास्त्रीय सर्वेक्षण केले जाते. त्यानंतर अभ्यास करून संबंधित ठिकाणी हिरे मिळणार की नाही ते समजते.
Leave a Reply