तेल, तूप आणि मसाले असलेली स्वयंपाकघरातील भांडी वापरामुळे लवकर घाण होतात. विशेषतः जी भांडी रोज हाताळली जातात, त्यांच्यावर तेलाचा थर जमा होऊ लागतो आणि हळूहळू ती चिकट होतात. त्यावर धूळही साचते, ज्यामुळे भांडी घाणेरडी आणि जुनी दिसू लागतात. लोक अनेकदा बाहेरून साफसफाई करतात, पण तेलकटपणा पूर्णपणे निघून जात नाही. त्यामुळे, स्वयंपाकघर कितीही स्वच्छ असले तरी, घाणेरड्या भांड्यांमुळे त्याचे एकूण सौंदर्य बिघडू शकते. चांगली बातमी ही आहे की, ते स्वच्छ करण्यासाठी तुम्हाला महागडे क्लीनर विकत घेण्याची गरज नाही. घरातील दोन साधे घटक आणि कोमट पाण्याने ते घाणेरडे, तेलाने भरलेले डबे सहजपणे चकचकीत होऊ शकतात. योग्य पद्धतीमुळे, ग्रीससुद्धा सैल होऊन डबे अगदी नव्यासारखे दिसू लागतील.
यासाठी जास्त मेहनत लागत नाही. एक मोठा टब किंवा बादली गरम पाण्याने भरा. पाणी इतके गरम असावे की तुम्ही ते हाताळू शकाल. आता त्यात एक मोठा चमचा (टेबलस्पून) भांडी धुण्याचा साबण आणि एक ते दोन लहान चमचे (टीस्पून) मीठ घाला. भांडी धुण्याचा साबण तेलकटपणा कमी करण्यास मदत करतो, तर मीठ साचलेली घाण सैल करण्यास मदत करते. जर भांडी खूपच घाणेरडी असतील, तर तुम्ही त्यात थोडे पांढरे व्हिनेगर देखील घालू शकता; यामुळे स्वच्छता आणखी सुधारेल.
आता, तेलाची भांडी या पाण्यात १० ते १५ मिनिटे भिजवून ठेवा. भांडी प्लास्टिकची असल्यास जास्त गरम पाणी वापरणे टाळा. स्टील किंवा काचेच्या भांड्यांसाठी कोमट पाणी चालेल. भिजवल्यामुळे तेलकटपणा मऊ होईल आणि साफसफाई करणे सोपे जाईल. झाकणे काढून त्यांच्या कडांवरील घाण काढण्यासाठी ती स्वच्छ करा.
भिजवून ठेवल्यानंतर, एक मऊ स्क्रबर, स्पंज किंवा जुने कापड घ्या आणि डबे हळुवारपणे घासा. कोपरे, झाकणाचे धागे आणि तळ यांवर विशेष लक्ष द्या, कारण याच ठिकाणी सर्वात जास्त घाण साचते. हट्टी डागांसाठी, थेट थोडे डिश सोप लावा आणि पुन्हा स्वच्छ करा. स्टील वूल वापरणे टाळा, कारण त्यामुळे डब्यांवर डाग पडू शकतात.
जर डब्याच्या आत तेल किंवा मसाल्यांचा थर जमा झाला असेल, तर तो पूर्णपणे धुवा. एकदा साध्या पाण्याने, नंतर सौम्य साबणाच्या पाण्याने स्वच्छ धुवा. त्यानंतर, साबणाचा वास घालवण्यासाठी स्वच्छ पाण्याने दोनदा धुवा. जर मसाल्याच्या डब्याला अजूनही वास येत असेल, तर तुम्ही ते थोडे लिंबाचे पाणी वापरून धुवू शकता.
धुतल्यानंतर डबे लगेच बंद करू नका. प्रथम त्यांना कापडाने पुसून घ्या आणि काही वेळ उघडे ठेवून पूर्णपणे सुकू द्या. आत राहिलेल्या थोड्याशा ओलाव्यामुळे बुरशी किंवा दुर्गंधी येऊ शकते. ते पूर्णपणे सुकल्यानंतरच भरा. डबे खराब होऊ नयेत म्हणून, वापरानंतर आपले हात पुसून घ्या. आठवड्यातून एकदा बाहेरून कोरड्या कापडाने पुसून घ्या. महिन्यातून एकदा हलकी धुलाई करा. तेल सांडू नये आणि पसारा होऊ नये म्हणून तेलाच्या बाटलीखाली एक लहान प्लेट किंवा ट्रे ठेवा. स्वयंपाकघरातील डबे चिकट आणि घाणेरडे झाले असतील, तर काळजी करण्याची गरज नाही. तुम्ही ते कोमट पाणी, डिश डिटर्जंट आणि मीठ वापरून सहजपणे स्वच्छ करू शकता. थोड्या प्रयत्नाने, तुमचे जुने डबे पुन्हा चमकदार आणि स्वच्छ दिसू लागतील.
तेलकट भांडी स्वच्छ करणे हे अनेक घरांमध्ये त्रासदायक काम वाटते, पण योग्य पद्धती वापरल्यास ते सोपे आणि जलद होऊ शकते. स्वयंपाक करताना भांड्यांवर तेल, तूप आणि मसाले चिकटतात, जे साध्या पाण्याने निघत नाहीत. त्यामुळे काही प्रभावी उपायांचा वापर करणे आवश्यक असते. गरम पाण्याचा वापर करणे अत्यंत उपयुक्त ठरते. तेल हे थंड पाण्यात घट्ट होते, पण गरम पाण्यात ते सैल होते आणि सहज निघते. त्यामुळे भांडी धुण्यापूर्वी त्यांना थोड्या वेळ गरम पाण्यात भिजवून ठेवा. यामुळे चिकटलेले तेल सैल होते आणि साफसफाई सोपी होते. घरगुती उपायांमध्ये लिंबू आणि बेकिंग सोडा खूप प्रभावी ठरतात. लिंबूमध्ये नैसर्गिक आम्ल (acid) असते, जे तेलकटपणा कमी करण्यास मदत करते. भांड्यावर थोडा बेकिंग सोडा शिंपडून त्यावर लिंबाचा रस घालून घासल्यास भांडी स्वच्छ आणि चमकदार होतात. तसेच, व्हिनेगर (सिरका) देखील तेलकटपणा काढण्यासाठी उपयोगी आहे. गरम पाण्यात थोडा व्हिनेगर मिसळून भांडी धुतल्यास चांगला परिणाम मिळतो.
मीठाचा वापर देखील एक सोपा आणि प्रभावी उपाय आहे. विशेषतः खूप चिकटलेले तेल किंवा जळलेले अन्न काढण्यासाठी मीठ भांड्यावर शिंपडून थोडे घासल्यास ते लवकर निघते. हे एक नैसर्गिक स्क्रबर म्हणून काम करते. भांडी धुतल्यानंतर त्यांना स्वच्छ पाण्याने नीट धुवून कोरडे करणे देखील महत्त्वाचे आहे. ओले भांडे ठेवल्यास त्यावर डाग पडू शकतात किंवा दुर्गंधी येऊ शकते. त्यामुळे स्वच्छ कापडाने पुसून ठेवले तर भांडी अधिक स्वच्छ आणि चमकदार दिसतात. भांडी वेळेवर धुणे हा एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे. तेलकट भांडी जास्त वेळ तसेच ठेवली तर तेल अधिक चिकट होते आणि साफ करणे कठीण होते. त्यामुळे शक्यतो लगेच किंवा थोड्या वेळातच भांडी धुणे योग्य ठरते. अशा प्रकारे, गरम पाणी, योग्य साबण, घरगुती उपाय आणि थोडी काळजी यांचा वापर केल्यास तेलकट भांडी सहज स्वच्छ करता येतात. नियमित स्वच्छतेमुळे केवळ भांडीच नव्हे तर स्वयंपाकघरही स्वच्छ आणि आरोग्यदायी राहते.
Leave a Reply