अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणावामुळे भारतात गेल्या 15 दिवसांत पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात तब्बल चार वेळा वाढ करण्यात आली आहे. यामुळे सामान्य जनतेचे बजेट कोलमडले आहे. मात्र आता पेट्रोल-डिझेलच्या वाढत्या किंमतींपासून देशातील नागरिकांना काहीसा दिलासा मिळण्याची आशा निर्माण झाली आहे. कारण अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या एका ताज्या वक्तव्यामुळे जागतिक तेल बाजारात मोठी खळबळ उडाली आहे. अमेरिकन सैन्य स्ट्रेट ऑफ होर्मुझमधील नाकेबंदी हटवण्यासाठी तयार आहे. जर असे झाले तर भारतातील पेट्रोल-डिझेलच्या किंमतींवर काय परिणाम होऊ शकतो याबाबत सविस्तर माहिती जाणून घेऊयात.
ट्रम्प नेमके काय म्हणाले?
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले की, ‘इराणने कोणत्याही परिस्थितीत अणुबॉम्ब तयार करण्याचा विचार सोडला पाहिजे. त्यानंतर स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ तातडीने कोणताही कर किंवा अडथळा न ठेवता दोन्ही बाजूंनी जहाज वाहतुकीसाठी खुले करण्यात येईल. अमेरिकन नौदलाने त्या भागात टाकण्यात आलेल्या स्फोटक सुरंगांचा नाश केला असून तिथे अडकलेली जहाजे आता सुरक्षितपणे परतू शकतात.’
आता भारतात पेट्रोल-डिझेल स्वस्त होणार का?
ट्रम्प यांच्या या निर्णयाचा थेट परिणाम पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांवर होण्याची शक्यता आहे. जर होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील नाकेबंदी पूर्णपणे हटवली गेली, तर भारतात पेट्रोल-डिझेल स्वस्त होण्याचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो. यामागे तीन महत्त्वाची कारणे आहेत. पहिले कारण म्हणजे, मार्ग खुला झाल्यानंतर जगभरात कच्च्या तेलाचा पुरवठा वाढेल. पुरवठा वाढल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किंमती कमी होण्याची शक्यता आहे.
दुसरे कारण म्हणजे, युद्धाच्या धोक्यामुळे जहाज वाहतूक विमा आणि मालवाहतुकीचा खर्च मोठ्या प्रमाणात वाढला होता. नाकेबंदी हटवल्यानंतर हा खर्च कमी होईल आणि भारताला तेल आयात करणे तुलनेने स्वस्त पडेल. तिसरे कारण म्हणजे, ट्रम्प यांच्या विधानातून इराणसोबत चर्चेचा मार्ग खुला होत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. जर इराणने अमेरिकेच्या अटी मान्य केल्या, तर तेलाच्या किंमती आणखी वेगाने घसरू शकतात. याचा फायदा भारताला होऊ शकतो.
दर लगेच कमी होणार नाहीत
होर्मुझ उघडल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाचे दर कमी झाले म्हणजे भारतात लगेच पेट्रोल-डिझेल स्वस्त होईलच असे नाही. यासाठी सरकारी तेल कंपन्या ही दरकपात सामान्य ग्राहकांपर्यंत किती लवकर पोहोचवतात, यावर सर्व काही अवलंबून असेल. तसेच सरकारने या काळात कर वाढवला नाही, तर येत्या काही दिवसांत नागरिकांना पेट्रोल-डिझेलच्या दरांमध्ये मोठा दिलासा मिळू शकतो.
Leave a Reply