उत्तर प्रदेशातील बुलंदशहरात १० रुपये प्रति लिटर दराने गोमूत्र खरेदीचा पायलट प्रोजेक्ट सुरु झाला आहे. एफपीओद्वारे १५ गावातून रोज ५०० लिटर गोमूत्र एक करुन औषधे तयार केली जाणार आहेत. या योजनेत ३०० महिलांना शेअरहोल्डर बनवून रोजगार दिला जाणार आहे. उत्तर प्रदेशातील बुलंदशहर मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या व्हीजन अंतर्गत गो संरक्षण, सैंदिय शेती आणि महिला सशक्तीकरणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी एफपीओ द्वारे १० रुपये प्रति लिटर दराने गोमूत्र खरेदीचा पायलट प्रोजेक्ट सुरु झाला आहे. या प्रयोगाला अनेक भागातही लवकरच लागू केला जाणार आहे.
बुलंदशहराच्या १५ गावातून सुरुवात
बुलंदशहरच्या स्याना तहसीलच्या नरसैना गावात डॉ.प्रवीण यांच्या नेतृत्वाखाली शेतकरी उत्पादक संघटनेने ( एफपीओ ) हा प्रकल्प सुरु केला आहे. या अंतर्गत १५ गावांना जोडून गोमूत्र डेअरी आणि स्थानिक केंद्राची निर्मिती करण्यात आली आहे. या व्यवस्थेच्या माध्यमातून सध्या प्रतिदिन ५०० लिटर गोमूत्र एकत्र केले जात आहे. भविष्यात खरेदीचा दर वाढवून २० रुपये प्रति लिटर केला जाण्याची योजना आकारास येत आहे.
गावात 200 लिटरचे टँक
गोमूत्राला एकत्र करता यावे यासाठी गावात २०० लिटर क्षमतेचे विशेष टँक लावण्यात आले आहेत. या पशुपालकांना उत्पादन विकण्यासाठी दूर वर जाण्याची गरज नाही. गावातच सुविधा मिळते. स्थानिक पातळीवर ही सुविधा उपलब्ध झाल्याने गावकऱ्यांना आणि विशेषत: महिलांना या योजनेशी जोडणे सोपे झाले आहे.
गोमूत्रापासून शेतीसाठी औषधे..
एकत्रित केलेल्या गोमूत्रापासून विविध जडी-बुडी मिसळून शेतीसाठी उपयोगी आणि रसायनमुक्त औषधे तयार केली जात आहेत. तयार झालेल्या उत्पादनांना समितीच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांपर्यंत पोहचवले जात आहे. गो सेवा आयोगाच्या अध्यक्ष शाम बिहारी गुप्ता यांच्या मते हे मॉडेल रासायनिक उत्पादकांना पर्याय देण्यासह नैसर्गिक शेतीला प्रोत्साहन देत आहे.
300 महिलांना बनवले शेअरहोल्डर
या संपूर्ण आर्थिक मॉडेलमध्ये ग्रामीण महिलांची भूमिका महत्वाची ठरली आहे. सुमारे ३०० महिलांना या मोहिमेत जोडून शेअरहोल्डर बनवण्यात आले आहे. गोमूत्र संग्रहण करण्यात सहकार्य केल्यानंतर महिलांना प्रति लिटर दोन रुपयांचे थेट कमिशन दिले जात आहे.या योजनेने महिलांना गावात राहून नियमित आणि अतिरिक्त उत्पन्नाचे एका नवे साधन मिळाले आहे.
Leave a Reply