यंदा 28 मे रोजी देशभरात मुस्लिम बांधव बकरीदचा सण मोठ्या उत्साहात साजरा करणार आहेत. या सणाच्या निमित्ताने इस्लाममधील एका रंजक तथ्याची चर्चा होत आहे. बहुतांश लोकांना केवळ रमजान ईद आणि बकरीद माहीत असते, मात्र इस्लामिक परंपरेनुसार वर्षात तीन वेगवेगळ्या प्रकारे ईद साजरी करण्याची प्रथा आहे, ज्याचे धार्मिक महत्त्व मोठे आहे. जगभरातील मुस्लिम बांधवांचा अत्यंत पवित्र आणि महत्त्वाचा सण ‘ईद-उल-अजहा’ (बकरीद) आता अवघ्या दोन दिवसांवर आला आहे. भारतात हा सण 28 मे रोजी साजरा केला जाणार आहे, तर सौदी अरेबियासह इतर आखाती देशांमध्ये उद्या, म्हणजेच 27 मे रोजी बकरीद साजरी होईल. या निमित्ताने, मुस्लिम बांधव वर्षातून नेमकी किती वेळा आणि कोणकोणती ईद साजरी करतात, हा प्रश्न अनेकांच्या मनात येतो.
सामान्यतः लोकांना केवळ दोनच ईद माहीत असतात; पहिली ‘ईद-उल-फित्र’ (रमजान ईद) आणि दुसरी ‘ईद-उल-अजहा’ (बकरीद). इस्लाममध्ये या दोन सणांना सर्वोच्च महत्त्व आहे. परंतु, प्रत्यक्षात मुस्लिम धर्मात वर्षातून तीन वेळा ईद साजरी केली जाते आणि या तिसऱ्या ईदचे नाव ‘ईद मिलाद-उन-नबी’ असे आहे.
खालीलप्रमाणे या तिन्ही ईदचे महत्त्व आणि त्या कशा साजऱ्या केल्या जातात याबद्दलची सविस्तर माहिती दिली आहे.
1. ईद-उल-फित्र (मीठी ईद / रमजान ईद)
महत्त्व: हा सण पवित्र रमजान महिन्यातील 30 दिवसांच्या उपवासांची (रोझा) सांगता झाल्यानंतर साजरा केला जातो. हा आनंद आणि कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा दिवस असतो.
साजरी करण्याची पद्धत: या दिवशी मुस्लिम बांधव सकाळी ईदची विशेष नमाज पठण करतात. घरी शिरखुर्मा आणि शेवया यांसारखे गोड पदार्थ बनवले जातात. एकमेकांना गळाभेट घेऊन ईदच्या शुभेच्छा दिल्या जातात आणि गरिबांना ‘फितरा’ (दान) दिला जातो.
2. ईद-उल-अजहा (बकरीद)
महत्त्व: हा सण त्यागाच्या आणि बलिदानाच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो. अल्लाहवरील अथांग श्रद्धेचे प्रतीक म्हणून या दिवसाला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे.
साजरी करण्याची पद्धत: ईदच्या विशेष नमाजनंतर बकऱ्याचा बळी (कुर्बानी) दिला जातो. या कुर्बानीच्या मांसाचे तीन समान भाग केले जातात- एक भाग स्वतःसाठी, दुसरा नातेवाईकांसाठी आणि तिसरा भाग गरीब व गरजू वस्तूंमध्ये वाटला जातो.
3. ईद मिलाद-उन-नबी (बारावफात)
महत्त्व: ही इस्लाम धर्मातील तिसरी महत्त्वाची ईद आहे. इस्लामचे शेवटचे प्रेषित हजरत मोहम्मद पैगंबर यांच्या जन्मोत्सवाच्या प्रीत्यर्थ हा दिवस साजरा केला जातो.
साजरी करण्याची पद्धत: या दिवशी मशिदींमध्ये आणि घरांमध्ये मोहम्मद पैगंबरांच्या जीवनावर आधारित धार्मिक प्रवचने (मिलाद शरीफ) आयोजित केली जातात. अनेक ठिकाणी शांततापूर्ण मिरवणुका (जुलूस) काढल्या जातात, मशिदींना रोषणाई केली जाते आणि गरिबांना अन्नदान केले जाते.
Leave a Reply