हिंदी चित्रपटसृष्टीतील गायिका लता मंगेशकर यांचे नाव केवळ गायिका म्हणूनच नाही तर अनेक पिढ्यांना संगीताशी जोडणारा आवाज म्हणून घेतले जाते. 36 हून अधिक भाषांमध्ये गाणी गाऊन त्यांनी भारतीय संगीतविश्वावर अमिट छाप सोडली. मात्र त्यांच्या कारकिर्दीच्या सुरुवातीच्या काळात आलेल्या एका गाण्याने त्यांना खरी ओळख आणि स्टारडम मिळवून दिले.
1949 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या महाल या चित्रपटातील ‘आएगा आने वाला’ हे गाणे आजही हिंदी चित्रपटसृष्टीतील सर्वात रहस्यमय आणि लोकप्रिय गाण्यांपैकी एक मानले जाते. या चित्रपटात अशोक कुमार आणि मधुबाला प्रमुख भूमिकेत होते तर संगीतकार खेमचंद प्रकाश यांनी या गाण्याला स्वरबद्ध केले होते.
या गाण्याच्या ध्वनिमुद्रणाची पद्धत त्या काळात अत्यंत वेगळी होती. गाण्यात रहस्य आणि भयाचा प्रभाव निर्माण करण्यासाठी लता मंगेशकर यांना मायक्रोफोनपासून सुमारे 25 फूट दूर उभे राहून गायन करण्यास सांगण्यात आले होते.
गाणे गात-गात त्या हळूहळू मायक्रोफोनजवळ येत होत्या. त्यामुळे आवाज दूरवरून जवळ येत असल्याचा भास निर्माण झाला आणि गाण्याला एक वेगळाच गूढ प्रभाव मिळाला.
त्या काळात आधुनिक साउंड एडिटिंग किंवा डिजिटल इफेक्ट्स उपलब्ध नव्हते. त्यामुळे असे परिणाम थेट गायन आणि रेकॉर्डिंग तंत्राच्या मदतीने निर्माण केले जात होते. या प्रयोगामुळे ‘आएगा आने वाला’ हे गाणे प्रचंड लोकप्रिय झाले आणि लता मंगेशकर यांना हिंदी चित्रपटसृष्टीत वेगळी ओळख मिळाली.
Leave a Reply