हिंदी चित्रपटसृष्टीत अनेक भक्तिगीते निर्माण झाली आहेत. त्यापैकी काही गीते काळाच्या ओघातही रसिकांच्या मनात आजही स्थान टिकवून आहेत. अशाच अजरामर भक्तिगीतांपैकी एक म्हणजे ‘मन तडपत हरि दर्शन को आज’. भगवान श्रीकृष्णावरील हे भावपूर्ण गीत 1952 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘बैजू बावरा’ या चित्रपटातील असून, विशेष बाब म्हणजे हे गीत तीन मुस्लिम दिग्गज कलावंतांनी एकत्र येऊन साकारले होते.
धर्माच्या सीमा ओलांडून भक्तीभाव व्यक्त करणारे हे गीत आजही भारतीय संगीतविश्वातील सर्वोत्तम भक्तिगीतांमध्ये गणले जाते. या गीताच्या रेकॉर्डिंगशी संबंधित एक प्रसिद्ध किस्सा आजही सांगितला जातो. विविध माध्यमांतील अहवालांनुसार, नौशाद यांनी या पवित्र भक्तिगीताच्या ध्वनिमुद्रणापूर्वी सर्व कलाकार आणि तंत्रज्ञांनी स्वच्छ व पवित्र अवस्थेत स्टुडिओत यावे अशी सूचना केली होती. या गीताचे रेकॉर्डिंग सुरू असताना प्रॉडक्शन टीममधील लल्लूभाई नावाचे सदस्य श्रीकृष्णभक्तीत इतके तल्लीन झाले की ते जागेवरच भक्तिभावाने नाचू लागले. या प्रसंगामुळे या गीतातील भक्तीची ताकद नौशाद यांच्या अधिकच लक्षात आली, असे सांगितले जाते.
‘बैजू बावरा’मुळे नौशाद यांना मिळाला फिल्मफेअर पुरस्कार
‘बैजू बावरा’ या चित्रपटामुळे नौशाद यांच्या कारकिर्दीला नवे शिखर मिळाले. या चित्रपटासाठी त्यांना त्यांच्या कारकिर्दीतील पहिला आणि एकमेव फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला. हिंदी चित्रपटसंगीतात शास्त्रीय संगीताचा प्रभावी वापर लोकप्रिय करण्याचे मोठे श्रेयही नौशाद यांनाच दिले जाते.
तब्बल 100 आठवडे थिएटरमध्ये धावला चित्रपट
‘बैजू बावरा’मध्ये भरत भूषण आणि मीना कुमारी यांनी प्रमुख भूमिका साकारल्या होत्या. हा चित्रपट संगीतप्रधान ठरला आणि प्रेक्षकांनी त्याला भरभरून प्रतिसाद दिला. अहवालांनुसार, हा चित्रपट तब्बल 100 आठवडे चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित राहिला होता.
दिलीप कुमार आणि नरगिस होती पहिली पसंती
चित्रपटाच्या कलाकारांच्या निवडीबाबतही एक रंजक माहिती समोर येते. सुरुवातीला प्रमुख भूमिकांसाठी दिलीप कुमार आणि नरगिस यांची नावे चर्चेत होती. मात्र बजेटची मर्यादा आणि तारखांच्या अडचणींमुळे दिग्दर्शक विजय भट्ट यांनी भरत भूषण आणि मीना कुमारी यांची निवड केली.
आजही ‘मन तडपत हरि दर्शन को आज’ हे भक्तिगीत श्रद्धा, भक्ती आणि भारतीय संगीत परंपरेचे उत्कृष्ट उदाहरण मानले जाते. सात दशकांनंतरही या गीताची लोकप्रियता कायम असून, संगीतप्रेमी आणि भक्तगण ते तितक्याच भावनेने ऐकतात.
Leave a Reply