भारतीय स्वयंपाकघरात गूळा (गूळ) पासून अनेक प्रकारच्या गोष्टी बनवल्या जातात. रिफाइंड साखरेपेक्षा गूळ खूपच आरोग्यदायी मानला जातो. लोक गूळ घालून चहा पितात. गुळात अनेक पोषक तत्त्वे असतात जसे की लोह (आयर्न), पोटॅशियम, कॅल्शियम, फॉस्फरस, मॅग्नेशियम आणि भरपूर अँटिऑक्सिडंट्स. हा एक नैसर्गिक गोडपणा निर्माण करणारा पदार्थ आहे, जो अनेक आजारांपासून शरीराचे रक्षण करतो.
गूळ खाल्ल्याने पचन क्रिया सुधारते. बद्धकोष्ठतेची समस्या होत नाही. शरीरातील लोहाची कमतरता दूर होते. अँटिऑक्सिडंट्समुळे रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत होते. हिवाळ्यात सर्दी, खोकला-सर्दी, फ्लू यातही आराम मिळू शकतो. शरीरात रक्ताची कमतरता होत नाही. याशिवाय अनेक इतर आरोग्य फायद्यांनी गूळ भरलेला आहे.
मात्र, आता बाजारात केमिकल मिसळलेला गूळही मिळू लागला आहे. त्याच्या रंगात, चवीत आणि बनावटीत खूप फरक असतो. मिसळलेला गूळ खाल्ल्याने तुमचे आरोग्य बिघडू शकते. जर तुम्ही उघड्या हातगाडीवरून किंवा कुठूनही गूळ घेऊन आला असाल तर त्याची तपासणी करण्यासाठी प्रथम त्याचा वास घ्या. गूळ ऊसापासून बनतो. असली गुळात ऊसाचा नैसर्गिक गोडवा आणि सुगंध असतो. नकली किंवा मिसळलेल्या गुळात केमिकलमुळे खराब वास येतो. जर गुळाचा वास खराब वाटला तर त्याचे सेवन करू नका.
असली गुळाचा रंग गडद तपकिरी किंवा काळसर असतो, पण नकली गूळ हलका पिवळा किंवा चमकदार असतो. कुठूनही गूळ खरेदी करताना सावध रहा. चव, बनावट आणि रंग नीट तपासूनच गूळ खरेदी करा. अनेकदा गुळात चुना (लाइम) मिसळला जातो, ज्यामुळे गुळाचा रंग हलका तपकिरी, हलका पिवळा किंवा चमकदार होतो. काही लोक गुळात साखर, ग्लुकोज, तांदूळ किंवा मका पीठ मिसळतात, जेणेकरून वजन आणि गोडवा वाढेल.
गुळाचा एक छोटा तुकडा घेऊन तळहातावर रगडा. असली गूळ कडक असतो जो सहज तुटत नाही. जो तळहातावर घासल्यामुळे सहज तुटतो आणि चिकट चिकट होतो, तो मिसळलेला गूळ असतो. जर रगडल्यावर हाताला चिकटला तर अजिबात खाऊ नका. तो नक्कीच नकली असू शकतो.
गूळ पाण्यात टाकून पाहा. असली गूळ हळूहळू विरघळेल आणि पाण्यात कोणताही कण, घाण किंवा अवशेष दिसणार नाही. तर नकली गूळ लवकर विरघळेल आणि पाण्याच्या तळाशी पांढरा पावडर, वाळू किंवा अवशेष बसतील तर समजा गूळ मिसळलेला आहे.
गूळ खरेदी करण्यापूर्वी थोडासा तुकडा चाखून पाहा. जर चवीत कडवटपणा, हलका खारटपणा आला तर त्यात सोडा किंवा केमिकल मिसळले असण्याची शक्यता आहे. जर चव गोड आणि ऊसाचा नैसर्गिक स्वाद आला तर हा गूळ तुम्ही खरेदी करू शकता. या ५ सोप्या पद्धतींनी तुम्ही घरबसल्या असली आणि नकली गूळ सहज ओळखू शकता. नेहमी विश्वासू दुकानदार किंवा चांगल्या ब्रँडचा गूळ घ्या आणि आरोग्याची काळजी घ्या!
Leave a Reply