आजच्या धकाधकीच्या जीवनात महिलांचं त्यांच्या आरोग्याकडे बिलकूल लक्ष नसतं. अशात चाळीशीनंतर त्यांना अनेक समस्यांचा सामना करावा लागतो… त्यामुळे शारीरिक हलचाल फार गरजेची आहे. त्यामुळे तुम्ही आजपासून सूर्यनमस्कार करण्यास सुरुवात करा. सूर्यनमस्कार हा योगामधील एक महत्त्वाचा संपूर्ण व्यायाम आहे. सूर्यनमस्कार म्हणजे 12 आसनांची एक मालिका असते. हा व्यायाम सकाळी सूर्याकडे तोंड करून केल्यास सर्वाधिक फायदेशीर ठरतो. यामुळे शरीराचे सर्व अवयव एकाच वेळी सक्रिय होत असल्यामुळे, याला संपूर्ण शरीराचा व्यायाम मानले जाते. सूर्याची उपासना करण्याची ही प्राचीन योगिक प्रथा शारीरिक आरोग्य आणि मानसिक शांती वाढवते.
सूर्य नमस्कार कसा करावा
सूर्य नमस्कार 12 आसनांमध्ये केला जातो. याची सुरुवात ताठ उभ्या स्थितीने (प्रणाम आसन) होते, त्यानंतर हस्त उत्तानासन (हात वर उचलणे), मग पादहस्तासन (पुढे वाकणे) आणि शेवटी अश्वसंचालनासन (पाय मागे घेणे) केले जाते. हे करताना श्वासावर योग्य नियंत्रण ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. प्रत्येक आसनासाठी श्वास घेण्याची एक विशिष्ट पद्धत आहे. हे हळूहळू आणि नियमितपणे केल्यास चांगले परिणाम मिळतात.
आरोग्य फायदे
सूर्यनमस्कारामुळे वजन कमी होण्यास आणि स्नायू बळकट होण्यास मदत होते. यामुळे रक्ताभिसरण आणि हृदयाचे आरोग्य सुधारते. तसेच पचनक्रिया आणि हार्मोन्सचे संतुलनही सुधारते. दररोज हे केल्याने पाठीच्या कण्याची लवचिकता वाढते आणि शारीरिक शक्ती व ऊर्जा वाढते.
मानसिक आरोग्य आणि आध्यात्मिक फायदे
या योग साधनेमुळे तणाव कमी होतो आणि मनःशांती लाभते. श्वास नियंत्रणामुळे मनाची एकरूपता वाढते. तसेच, एकाग्रता आणि स्मरणशक्ती सुधारते. सूर्याची आध्यात्मिक उपासना असलेली ही साधना शरीर आणि मनामध्ये संतुलन निर्माण करते.
सूर्यनमस्कार केव्हा आणि कसे करायचे?
सूर्यनमस्कार सकाळी रिकाम्या पोटी करणे सर्वोत्तम आहे. हळूहळू सुरुवात करा आणि नंतर संख्या वाढवा. साधारणपणे, दररोज ६ ते १२ फेऱ्या करणे चांगले असते. आरोग्य समस्या असलेल्या लोकांनी डॉक्टरांचा सल्ला घेऊनच हे करावे. सूर्यनमस्कार हा केवळ एक साधा व्यायाम नाही; ही एक योगिक साधना आहे जी संपूर्ण जीवनशैली सुधारते. याचा आपल्या दैनंदिन जीवनात समावेश केल्याने, आपले शारीरिक, मानसिक आणि आध्यात्मिक आरोग्य संतुलित राहील. सूर्य नमस्कार हा शरीर, मन आणि आत्मा यांना एकात्म करणारा एक उत्तम योग अभ्यास आहे. हे १२ आसनांचे एक चक्र आहे.
सूर्यनमस्कार करण्याचे टप्पे
प्रणाम आसन: हात जोडून सरळ उभे राहा.
हस्त उत्तानासन: श्वास आत घ्या आणि हात वर उचलून मागे वाकवा.
पाद हस्तासन: श्वास बाहेर सोडून पुढे वाका आणि पायांना स्पर्श करा.
अश्वसंचालनासन: घोड्यावर बसल्याप्रमाणे एक पाय पाठीमागे ठेवून उभे राहा.
पर्वतासन: दोन्ही पाय पाठीमागे ठेवून पर्वताप्रमाणे उभे राहा.
अष्टांग नमस्कार: शरीराचे अवयव (जबडा, छाती, हात, गुडघे, पायाची बोटे) जमिनीला टेकवून केलेला साष्टांग नमस्कार.
भुजंगासन: सापाप्रमाणे फक्त शरीराचा वरचा भाग वर उचलणे.
पर्वतासन: पुन्हा, पर्वतासन.
अश्व संचलानासन: दुसरा पाय पुढे आणणे.
पद हस्तासन: पुन्हा पुढे वाकणे.
हस्त उत्तानासन: हात वर करणे आणि त्यांना मागे वाकवणे.
प्रणामासन: मूळ स्थितीत परत या.
Leave a Reply