शरीरात व्हिटॅमिन बी 12 ची कमतरता ही एक सामान्य समस्या बनत आहे. अन्नाच्या कमतरतेमुळे हे घडत आहे. जीवनसत्व ब १२च्या कमतरतेमुळे अशक्तपणा, थकवा आणि एकाग्रतेचा अभाव यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात. याचे कारण असे आहे की व्हिटॅमिन बी 12 लाल रक्तपेशी तयार करण्यासाठी आवश्यक आहे, जे आपल्या मेंदूसह आपल्या स्नायू आणि अवयवांमध्ये ऑक्सिजन घेऊन जाते. जेव्हा व्हिटॅमिन बी 12 ची कमतरता असते तेव्हा लोक त्यासाठी औषधे घेतात किंवा इंजेक्शन घेतात, परंतु कोणत्या लोकांनी औषध खावे आणि कोणाचे काम इंजेक्शनद्वारे केले जाईल हे माहित असते. बी 12 कॅप्सूल किंवा टॅब्लेटमध्ये 50 ते 5,000 मायक्रोग्राम पर्यंतचा डोस असतो, तर बी 12 इंजेक्शनमध्ये सामान्यत: 1,000 मायक्रोग्राम असतो.
2008 मध्ये केलेल्या संशोधनानुसार, शरीर व्हिटॅमिन बी 12 औषधांच्या 1,000 मायक्रोग्रॅमपैकी केवळ 1.3% शोषून घेते. दुसरीकडे, व्हिटॅमिन बी 12 इंजेक्शनच्या समान प्रमाणात शोषण दर 55% ते 97% दरम्यान असल्याचे आढळले आहे. व्हिटॅमिन बी 12 हे शरीरासाठी अत्यंत आवश्यक पाण्यात विरघळणारे जीवनसत्त्व आहे. हे विशेषतः रक्तनिर्मिती, मज्जासंस्थेचे आरोग्य आणि डीएनए निर्मितीसाठी महत्त्वाची भूमिका बजावते. शरीरात लाल रक्तपेशी तयार करण्यासाठी बी१२ आवश्यक असते.
याची कमतरता झाल्यास मेगालोब्लास्टिक अॅनिमिया होऊ शकतो, ज्यामुळे अशक्तपणा, थकवा, चक्कर येणे आणि श्वास घेण्यास त्रास अशी लक्षणे दिसू शकतात. त्यामुळे शरीरात पुरेशा प्रमाणात बी१२ असणे गरजेचे आहे. व्हिटॅमिन बी12 मज्जासंस्थेच्या कार्यासाठीही अत्यंत महत्त्वाचे आहे. हे नसांच्या भोवती असलेल्या मायेलिन कवचाच्या निर्मितीत मदत करते, ज्यामुळे मेंदू आणि शरीरातील संदेशवहन सुरळीत होते. बी१२ची कमतरता असल्यास हात-पाय झिणझिण्या येणे, स्मरणशक्ती कमी होणे, लक्ष केंद्रीत करण्यात अडचण येणे किंवा नैराश्याची लक्षणे दिसू शकतात. दीर्घकाळ कमतरता राहिल्यास मज्जातंतूंना कायमस्वरूपी हानी होण्याची शक्यता असते. याशिवाय, बी१२ शरीरातील ऊर्जा निर्मितीत आणि चयापचय प्रक्रियेत (मेटाबॉलिझम) सहभाग घेते. हे अन्नातून मिळणाऱ्या पोषक घटकांचे ऊर्जेत रूपांतर करण्यास मदत करते. बी१२ प्रामुख्याने प्राणिजन्य अन्नपदार्थांमध्ये आढळते, जसे की दूध, अंडी, मासे आणि मांस. शाकाहारी व्यक्तींमध्ये याची कमतरता होण्याची शक्यता जास्त असते, त्यामुळे आवश्यक असल्यास पूरक आहार (सप्लिमेंट्स) घेणे उपयुक्त ठरते. एकूणच, रक्त, मेंदू आणि संपूर्ण शरीराच्या कार्यक्षमतेसाठी व्हिटॅमिन बी१२ अत्यंत आवश्यक आहे.
व्हिटॅमिन बी 12 इंजेक्शन्स शरीराद्वारे अधिक चांगल्या प्रकारे शोषली जातात कारण ती इंट्रामस्क्युलरली दिली जातात. व्हिटॅमिन बी 12 च्या गोळ्या पाचक मुलूखातून जावे लागतात, ज्यामुळे त्यांचे शोषण दर खूप कमी आहे. व्हिटॅमिन बी 12 च्या गोळ्या इंजेक्शनांप्रमाणे शरीरात शोषल्या जात नसल्याने त्या दररोज घेणे आवश्यक आहे. डोस बर्याचदा खूप जास्त असतो, कारण त्यातील बहुतेक पाचक मुलूखाद्वारे शरीरातून बाहेर टाकले जाते. यामुळे परिणाम हळूहळू दिसून येतील आणि लक्षणे सुधारण्यास बर्याचदा थोडा वेळ लागू शकतो. औषधे 3 ते 6 महिने घ्यावी लागतात, परंतु इंजेक्शनद्वारे व्हिटॅमिन बी 12 ची पातळी लवकर वाढते. शरीरात जीवनसत्त्व बी 12 ची कमतरतादेखील औषध किंवा इंजेक्शन पाहून घेतली पाहिजे. जर व्हिटॅमिन बी 12 ची पातळी 150 पीजी / एमएलपेक्षा कमी असेल तर आपण इंजेक्शन घेऊ शकता. जर २०० – ३०० पी.जी./एमएल असेल तर डॉक्टरच्या सल्ल्याने औषधे सुरू केली जाऊ शकतात .
Leave a Reply