चांगल्या आरोग्यासाठी संपूर्ण झोप देखील खूप गरजेची आहे, परंतु जर आपल्या रात्रीची झोप वारंवार खंडित होत असेल तर ती सामान्य समस्या समजू नका. नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनमध्ये प्रकाशित केलेल्या एका नवीन संशोधनानुसार, रात्री वारंवार झोपेच्या ब्रेकमुळे हृदयाच्या आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात. जर ही समस्या दीर्घकाळ कायम राहिली तर अनेक धोकादायक आजारांचा धोका वाढतो. संशोधनानुसार, प्रत्येक व्यक्तीला रात्री किमान 7 ते 8 तास झोप घेणे आवश्यक आहे. नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासानुसार, ज्या लोकांना सतत झोपेचा त्रास होतो त्यांना रक्तदाबाचा धोका असतो. झोपेच्या बिघाडामुळे शरीराला पूर्णपणे दुरुस्त होण्याची संधी मिळत नाही, ज्यामुळे हृदयाच्या कार्यावर परिणाम होतो.
संशोधनात असेही दिसून आले आहे की वारंवार झोपेचा ब्रेकडाउन मेंदूवर देखील परिणाम करू शकतो. जर रात्री अनेक वेळा झोप फुटली तर याचा अर्थ असा होतो की झोपेनंतरही मेंदू अधिक सक्रिय असतो. याचे एक प्रमुख कारण म्हणजे तुम्ही जास्त विचार करता किंवा कोणत्याही गोष्टीबद्दल मानसिक तणावाखाली असता. जर मानसिक तणाव असेल तर साहजिकच त्याचा परिणाम हृदयावरही होतो. कारण हृदयविकाराच्या झटक्याचे एक कारण मानसिक तणाव आहे. अशा परिस्थितीत, आपण आपल्या आरोग्याची काळजी घेणे महत्वाचे आहे आणि जर रात्री वारंवार झोप फुटण्याची समस्या असेल तर डॉक्टरांना नक्की भेटा.
विशेषत: काही लोकांनी अधिक सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. रात्री गाढ झोपेच्या वेळी हृदय शिथिल होते आणि रक्तदाब सामान्य पातळीवर राहतो, परंतु जेव्हा वारंवार झोप खंडित होते तेव्हा हृदयावरील दाब वाढतो. यामुळे जळजळ होऊ शकते, ज्यामुळे नंतर हृदयविकाराचा झटका येण्याचा धोका वाढतो. जे लोक दिवसातून 23 वेळा झोपेच्या समस्येची तक्रार करतात त्यांना हृदयरोगाचा धोका 30 टक्क्यांनी वाढतो. रात्री झोप न लागणे किंवा निद्रानाशाचा त्रास ही आजच्या काळातील एक सामान्य पण गंभीर समस्या आहे. यामागे मानसिक, शारीरिक आणि जीवनशैलीशी संबंधित अनेक कारणे असतात. सततचा तणाव, चिंता, नैराश्य आणि कामाचा दबाव यामुळे मन शांत राहत नाही, परिणामी झोप लागत नाही. मेंदू सतत विचार करत राहिल्यामुळे शरीराला विश्रांती मिळत नाही. मोबाईल, टीव्ही, लॅपटॉप यांसारख्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचा झोपण्यापूर्वी जास्त वापर केल्यास त्यातून निघणारा निळा प्रकाश मेलाटोनिन या झोपेच्या हार्मोनच्या निर्मितीत अडथळा आणतो, ज्यामुळे झोप येण्यास उशीर होतो. जीवनशैलीतील चुकीच्या सवयीही झोपेच्या त्रासाला कारणीभूत ठरतात. रात्री उशिरा झोपणे, अनियमित झोपेची वेळ, उशिरा किंवा जड अन्न सेवन करणे यामुळे पचनक्रिया बिघडते आणि शरीर अस्वस्थ राहते. चहा, कॉफी, कोल्ड ड्रिंक यांसारख्या कॅफिनयुक्त पेयांचे अति सेवन केल्यास मेंदू उत्तेजित राहतो. तसेच मद्यपान किंवा धूम्रपान केल्याने झोपेची गुणवत्ता कमी होते. दिवसभर शारीरिक हालचाल किंवा व्यायाम न केल्यास शरीर थकलेले नसते, त्यामुळे रात्री झोप लागत नाही. काही वेळा झोप न लागण्यामागे आरोग्याशी संबंधित कारणेही असू शकतात. आम्लपित्त, पोटदुखी, श्वासोच्छवासाचे विकार, हार्मोनल असंतुलन, थायरॉईडचे विकार किंवा दीर्घकालीन वेदना यामुळे झोपेत अडथळा येतो. वाढते वय, महिलांमध्ये रजोनिवृत्तीच्या काळातील हार्मोनल बदल, तसेच काही औषधांचे दुष्परिणाम यामुळेही झोपेचा त्रास होऊ शकतो. झोपेची समस्या दीर्घकाळ राहिल्यास थकवा, चिडचिड, एकाग्रतेचा अभाव आणि आरोग्य बिघडण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे वेळेवर योग्य दिनचर्या, तणावमुक्त जीवनशैली, स्क्रीनचा मर्यादित वापर आणि गरज असल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
या लोकांसाठी धोकादायक….
स्लीप एपनिया असलेले लोक
जे लोक मानसिक तणावाखाली आहेत
रात्री मोबाईल किंवा टीव्ही पाहणारे
हा धोका कसा टाळता येईल?
झोपण्यापूर्वी मोबाइल आणि स्क्रीनपासून अंतर ठेवा
दररोज एकाच वेळी झोपण्याची आणि उठण्याची सवय लावा
रात्री चहा किंवा कॉफी पिऊ नका
मानसिक ताण घेऊ नका
हे टाळण्यासाठी योगा करा
Leave a Reply