सनातन धर्मात मौनी अमावस्या हा पूर्वजांचे स्मरण, तर्पण आणि आत्मशुद्धीचा अत्यंत महत्त्वाचा सण मानला जातो. वर्ष 2026 मध्ये मौनी अमावस्या 18 जानेवारीच्या रात्री दुपारी 12 वाजून 3 मिनिटांनी सुरू होईल आणि 19 जानेवारीच्या रात्री 1 वाजून 21 मिनिटांपर्यंत राहील. पितृलोकाशी या तारखेचे विशेष नाते आहे. असे मानले जाते की या दिवशी पितृलोक आणि पृथ्वी लोक यांच्यातील संबंध मजबूत होतात, ज्यामुळे पूर्वजांना केलेली प्रार्थना, तर्पण आणि पूजा थेट पोहोचते. या कारणास्तव, मौनी अमास्येला तर्पण आणि पूजा विशेष फलदायी मानली जाते. धार्मिक ग्रंथांनुसार, अमावस्या तिथी पूर्वजांना अत्यंत प्रिय असते आणि मौनी अमावस्येवर हा प्रभाव आणखी वाढतो.
असे मानले जाते की या दिवशी पितृ लोकाचे दरवाजे पृथ्वी जगासाठी उघडले जातात, ज्यामुळे पूर्वजांना त्यांच्या वंशजांनी केलेली कर्मे प्राप्त होतात. मौनाचे पालन केल्याने हे नाते अधिक शुद्ध होते, कारण मौनामुळे मन शांत राहते आणि भावना स्पष्ट असतात. पितृलोकाशी जोडलेला हा काळ कृतज्ञता, स्मरण आणि आध्यात्मिक संबंधांची संधी देतो. हेच कारण आहे की मौनी अमावस्या हा पूर्वजांची शांती आणि आशीर्वाद मिळविण्यासाठी एक विशेष दिवस मानला जातो.
मौनी अमावस्येला तर्पण आणि पूजा करण्याची पद्धत
मौनी अमावस्येला सकाळी तर्पण करणे चांगले मानले जाते, म्हणून सूर्योदयानंतर गंगेत स्नान करावे किंवा शुद्ध पाण्याने स्नान करावे.
आंघोळीनंतर शरीर व मन शुद्ध ठेवून स्वच्छ व शांत जागा निवडावी, म्हणजे एकाग्रतेने तर्पण करता येईल.
कुश, तीळ आणि पाणी यांचा वापर तर्पणासाठी करावा, जे शास्त्रात पवित्र आणि पूर्वजांना प्रिय असल्याचे सांगितले आहे.
तर्पण करताना पूर्वजांचे नाव घेताना किंवा त्यांचे स्मरण करताना श्रद्धेने आणि कृतज्ञतेने जल अर्पण करावे.
शास्त्रानुसार या काळात मौन बाळगणे श्रेयस्कर मानले जाते, जेणेकरून मन स्थिर राहील आणि भावना शुद्ध राहतील.
पूजेत दिवे व धूप प्रज्वलित करून सोप्या मंत्रांनी पूर्वजांना आवाहन करा.
तर्पणाच्या वेळी सात्विक आणि स्वच्छ कपडे घालणे आवश्यक मानले जाते.
संपूर्ण पद्धतीत राग, घाई आणि नकारात्मक विचार टाळले पाहिजेत.
तर्पण आणि पूजेचे आध्यात्मिक फायदे….
मौनी अमावस्येला तर्पण आणि पूजा करण्याचे धार्मिक आणि आध्यात्मिक महत्त्व खूप खोल मानले जाते. या दिवशी पूर्वजांना तर्पण आणि तर्पण केल्याने केवळ त्यांच्या आत्म्याला शांती मिळत नाही, तर साधकाच्या जीवनातही सकारात्मक परिणाम होतो. ही प्रक्रिया व्यक्तीला कर्तव्याची भावना, नम्रता आणि पूर्वजांप्रती कृतज्ञता यासह जोडते. पूर्वजांच्या शांतीमुळे घरात सुख, आरोग्य आणि कौटुंबिक सौहार्द वाढते, तर मानसिक ताणतणाव, भीती आणि नकारात्मक ऊर्जा हळूहळू नष्ट होते. मौनी अमावस्या पूर्वजांच्या जगाशी संपर्क साधण्याची संधी प्रदान करते आणि पिढ्यानपिढ्या आध्यात्मिक सेतू म्हणून काम करते.
Leave a Reply