इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेजेशकियन यांनी ईद-उल-फितरच्या निमित्ताने एक अशी चाल खेळली आहे, ज्याने वॉशिंगटन ते तेल अवीवपर्यंत हादरा बसला आहे. नतांज येथील अणु प्रकल्पावर झालेल्या हल्ल्याच्या आणि युद्धाच्या धमक्यांच्या पार्श्वभूमीवर इराण आता केवळ बंदुकीचाच नव्हे तर ‘भाईचारा’चा कार्ड खेळत आहे. हा कार्ड मध्य पूर्वेतून अमेरिका आणि इस्रायलचा प्रभाव पूर्णपणे संपवू शकतो.
राष्ट्राध्यक्ष पेजेशकियन यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर मुस्लिम देशांना आणि विशेषतः शेजारील देशांना भावनिक आणि आक्रमक आवाहन केले आहे. त्यांनी स्पष्टपणे म्हटले आहे, “इस्लामिक देशांनो आणि प्रिय शेजाऱ्यांनो, तुम्ही आमचे भाऊ आहात.” इराणचा शेजारी असलेल्या देशांशी कोणताही वाद नसल्याचे ते म्हणाले. पण मुस्लिम देशांमधील मतभेदांचा फायदा फक्त ‘जायोनी सत्ता’ (इस्रायल)ला मिळतो, अशी तीव्र चेतावणीही दिली.
मुस्लिम ब्रदरहुड अंब्रेला म्हणजे काय? इराणचा प्रस्ताव
इराण आता मध्य पूर्वेत युरोपियन युनियन (EU) सारखा एक शक्तिशाली इस्लामिक ब्लॉक तयार करण्याचा प्रस्ताव देत आहे. या प्रस्तावाची मुख्य वैशिष्ट्ये अशी:
-सर्व मुस्लिम देशांसाठी एक साझा मंच, जिथे एकत्र निर्णय घेतले जातील.
-अमेरिका, ब्रिटन यांसारख्या बाहेरील शक्तींचा हस्तक्षेप पूर्णपणे संपवणे.
-व्यापार, सुरक्षा आणि कूटनीतीमध्ये एकमेकांना पाठिंबा देणे, एकमेकांशी लढणे नाही.
-आपसातील मतभेद बाजूला ठेवून एकजुटीने उभे राहणे.
सौदी अरेबिया आणि यूएईकडे लक्ष
इराणच्या या प्रस्तावाने सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिराती (यूएई) सारख्या प्रमुख खेळाडूंना विचार करायला लावले आहे. जर हे देश इराणसोबत हातमिळवणी करतात, तर मध्य पूर्वेत अमेरिकेचे अस्तित्व नामशेष होऊ शकते. इराणची इच्छा आहे की मुस्लिम देश आपसात लढण्याऐवजी एक अशी ‘अदृश्य भिंत’ उभी करावी, जी इस्रायलला ओलांडणे अशक्य होईल.
अमेरिकेसाठी ‘धारदार हत्यार’
तज्ज्ञांचे मत आहे की, इराणचा हा ‘भाईचारा कार्ड’ प्रत्यक्षात अमेरिकेविरुद्ध एक धारदार हत्यार आहे. जर हा संपूर्ण ब्लॉक एक झाला, तर जगातील तेल पुरवठ्यावर त्यांचे पूर्ण नियंत्रण येईल. रशिया आणि चीनच्या मदतीने हा ब्लॉक अमेरिकेला क्षेत्रातून बाहेर काढण्याची ताकद ठेवतो. नतांज अणु प्रकल्पावर झालेल्या हल्ल्यानंतर इराणने स्पष्ट केले आहे की, तो मागे हटणार नाही. एकीकडे तो क्षेपणास्त्रांनी प्रत्युत्तर देत आहे, तर दुसरीकडे कूटनीतीच्या माध्यमातून संपूर्ण मुस्लिम जगताला एकत्र आणण्याचा प्रयत्न करत आहे. इराणचा हा प्रस्ताव मध्य पूर्वातील राजकीय समीकरणे पूर्णपणे बदलू शकतो. सौदी-अरेबिया आणि यूएई यांचा निर्णय येणाऱ्या काळात मध्य पूर्वाच्या भविष्यावर मोठा परिणाम करेल.
Leave a Reply