आजकाल फिटनेसच्या नावाखाली अनेक प्रकारचे ट्रेंड चालू आहेत आणि लोकही विचार न करता या ट्रेंडचे अनुसरण करत आहेत. एका तरुण मुलीनेही आपले वजन आणि रक्तदाब नियंत्रित करण्यासाठी मीठ न खाण्याचा निर्णय घेतला आणि तिने संपूर्ण 1 महिना अजिबात मीठ खाल्ले नाही. सुरुवातीला तिला वाटले की ती योग्य गोष्ट करत आहे, परंतु काही दिवसांनंतर, तिच्या शरीरात बदल होऊ लागले जे खूप धोकादायक असल्याचे सिद्ध झाले. जेव्हा प्रकृती बिघडली तेव्हा डॉक्टरांशी संपर्क साधावा लागला आणि मग असे वास्तव समोर आले, जे जाणून सर्वांना धक्का बसला. तज्ञांच्या मते, मीठ म्हणजेच सोडियम आपल्या शरीराच्या कार्यासाठी खूप महत्वाचे आहे. शरीरातील द्रवपदार्थाचे संतुलन राखण्यात मीठ महत्त्वाची भूमिका बजावते.
जर जास्त काळ मीठ खाल्ले नाही तर शरीरात सोडियमची कमतरता असू शकते. वैद्यकीय भाषेत या अवस्थेला हायपोनाट्रेमिया म्हणतात. त्याच्या सुरुवातीच्या लक्षणांमध्ये अशक्तपणा, डोकेदुखी, चक्कर येणे आणि थकवा जाणवणे यांचा समावेश आहे. अनेक वेळा जास्त प्रयत्न न करताही व्यक्तीला खूप सुस्ती येऊ लागते . गंभीर प्रकरणांमध्ये, मीठ न खाल्ल्याने मृत्यू देखील होऊ शकतो. त्यामुळे मीठ जास्त काळ सोडणे ठीक नाही. मीठ हे आपल्या दैनंदिन आहारातील अत्यावश्यक घटक असून ते केवळ चव वाढवण्यासाठीच नव्हे तर शरीराच्या योग्य कार्यासाठीही महत्त्वाचे असते.
मीठामधील सोडियम आणि क्लोराइड हे खनिज घटक शरीरातील द्रवांचे संतुलन राखण्यास मदत करतात. योग्य प्रमाणात मीठ सेवन केल्यास रक्तदाब नियंत्रित ठेवणे, स्नायूंचे आकुंचन-प्रसरण सुरळीत होणे आणि मज्जासंस्थेचे कार्य नीट चालणे यास मदत होते. घामावाटे बाहेर पडणारे मीठ भरून काढण्यासाठीही मीठ आवश्यक असते, अन्यथा अशक्तपणा, थकवा आणि चक्कर येण्यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात. मीठ पचनसंस्थेसाठीही उपयुक्त ठरते. क्लोराइड घटक पोटातील हायड्रोक्लोरिक आम्ल तयार करण्यास मदत करतो, जे अन्न पचवण्यासाठी आवश्यक असते. योग्य प्रमाणात मीठ घेतल्यास भूक सुधारते, पचनक्रिया सुलभ होते आणि गॅस, अपचन यांसारख्या तक्रारी कमी होऊ शकतात. तसेच मीठामुळे शरीरातील इलेक्ट्रोलाइट्सचे संतुलन राखले जाते, जे विशेषतः शारीरिक श्रम करणाऱ्या किंवा खेळाडूंना महत्त्वाचे असते. नैसर्गिक मीठ किंवा खनिजयुक्त मीठामध्ये आयोडीन, मॅग्नेशियम यांसारखी सूक्ष्म खनिजेही असतात, जी थायरॉईड ग्रंथीच्या कार्यासाठी आवश्यक असतात. मीठाचा योग्य वापर त्वचा आणि संपूर्ण आरोग्यासाठीही फायदेशीर ठरू शकतो. मीठ पाण्याच्या गुळण्या केल्याने घसा दुखणे, तोंडातील जंतुसंसर्ग कमी होतो. मीठयुक्त पाण्याने अंघोळ केल्यास त्वचेतील मृत पेशी दूर होतात आणि स्नायूंना आराम मिळतो. मात्र हे लक्षात घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे की मीठाचे फायदे फक्त योग्य प्रमाणात सेवन केल्यासच मिळतात. अति मीठ खाल्ल्यास उच्च रक्तदाब, हृदयरोग, मूत्रपिंडाचे विकार आणि पाणी साठण्यासारख्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे संतुलित आहारात मर्यादित प्रमाणात मीठाचा वापर केल्यास ते आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरते आणि शरीर निरोगी ठेवण्यास मदत करते.
जर एखाद्या व्यक्तीने 1 महिन्यापर्यंत मीठ खाल्ले नाही तर त्याचा स्नायू आणि मज्जातंतूंवरही वाईट परिणाम होऊ शकतो. सोडियमच्या कमतरतेमुळे स्नायूंमध्ये पेटके, पेटके आणि हात पाय मुंग्या येणे होऊ शकते. काही लोकांना लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण आणि मानसिक गोंधळ यासारख्या परिस्थितीचा देखील सामना करावा लागू शकतो, कारण मज्जातंतूंच्या सिग्नलसाठी सोडियम आवश्यक आहे. याचा परिणाम रक्तदाबावरही होतो. रक्तदाबासाठी मर्यादित मीठ फायदेशीर आहे, परंतु मीठ अजिबात न घेतल्यास रक्तदाब जास्त प्रमाणात कमी होऊ शकतो. यामुळे कमी रक्तदाब, अशक्तपणा आणि अचानक अशक्तपणा येण्याचा धोका वाढतो. ही स्थिती अधिक धोकादायक असू शकते, विशेषत: वृद्ध आणि प्री-बीपी समस्या असलेल्या लोकांसाठी. डॉक्टरांनी सांगितले की, मीठाच्या कमतरतेमुळे पचनसंस्थेवरही परिणाम होतो. मीठ पोटातील आम्ल संतुलित करण्यास मदत करते. दीर्घकाळापर्यंत मीठामुळे भूक न लागणे, मळमळ आणि पाचक समस्या उद्भवू शकतात. या व्यतिरिक्त, शरीरात डिहायड्रेशन आणि डिहायड्रेशनचा धोकाही देखील वाढू शकतो, कारण सोडियम शरीरात पाणी टिकवून ठेवण्यास मदत करते. मीठ पूर्णपणे सोडणे आरोग्यासाठी चांगले नाही. जास्त प्रमाणात मीठ हानिकारक असू शकते, परंतु अजिबात मीठ न घेणे देखील शरीरासाठी धोकादायक ठरू शकते. आहारातील कोणतेही मोठे बदल करण्यापूर्वी मर्यादित आणि संतुलित प्रमाणात मीठ सेवन करणे आणि डॉक्टर किंवा आहारतज्ञांचा सल्ला घेणे हा उत्तम मार्ग आहे.
Leave a Reply