अनेकवेळा असे घडते की पालक कामात इतके व्यस्त असतात की त्यांना मुलामध्ये होणारे बदल दिसत नाहीत. मुलावर प्रेम दाखवण्यासाठी ते खेळणी देतात, महागड्या भेटवस्तू आणतात, पण मुलाला पालकांच्या आधाराची गरज असते. मुले अनेक नवीन अनुभवांमधून जात आहेत, अशा परिस्थितीत पालकांनी मुलांना साथ दिली तर त्यांचा आत्मविश्वास कायम राहतो. काही सोप्या टिप्सच्या मदतीने मुलाचा आत्मविश्वास वाढवता येतो. मुलांचा आत्मविश्वास वाढवणे हे पालकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे कारण आत्मविश्वास नसलेले मूल मोठ्या निर्णयांसमोर अडखळते, समाजात आपले स्थान मजबूत करू शकत नाही आणि मानसिक आरोग्यावर परिणाम होतो. पालकांनी हे लक्षात ठेवावे की आत्मविश्वास हा जन्मजात नसतो, तो अनुभव, कौतुक आणि सकारात्मक वातावरणातून विकसित होतो.
मुलांच्या यशस्वी अनुभवांना प्रोत्साहन देणे आवश्यक आहे. उदाहरणार्थ, शालेय प्रकल्प, खेळ किंवा गृहकामात लहान यश मिळाल्यावर त्याचे कौतुक करणे, त्यांना “तुम्ही हे छान केले” असे शब्द सांगणे मुलांच्या मनात आपल्यावरील विश्वास वाढवते. त्याचबरोबर मुलांच्या चुका किंवा अपयशावर टीका न करता मार्गदर्शन करणे आवश्यक आहे. अपयश शिकण्याची संधी आहे असे समजल्यास मुलं धाडसाने नवीन गोष्टी शिकण्याचा प्रयत्न करतात. पालकांनी मुलांमध्ये स्वतंत्र निर्णय घेण्याची क्षमता निर्माण करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
लहान-लहान गोष्टींमध्ये मुलांना निर्णय घेण्याची संधी द्यावी, जसे की कपडे निवडणे, खेळाचे साधन निवडणे किंवा शालेय प्रकल्पासाठी विषय ठरवणे. यामुळे मुलं स्वतःच्या निर्णयावर विश्वास ठेवतात आणि निर्णय घेण्याची जबाबदारी शिकतात. तसेच मुलांच्या स्वारस्यांना प्रोत्साहन देणे गरजेचे आहे. एखाद्या कला, खेळ, संगीत किंवा लेखनात मुलांना प्रोत्साहन दिल्यास ते स्वतःच्या क्षमतांवर विश्वास ठेवतात. पालकांनी त्यांच्या मुलांसोबत खुल्या संवादातून त्यांचे विचार, भावना आणि भीती ऐकणे महत्त्वाचे आहे. जेव्हा मुलांना वाटते की त्यांचे विचार आणि भावना महत्वाचे आहेत, तेव्हा त्यांचा आत्मविश्वास नैसर्गिकरित्या वाढतो. पालकांनी स्वतः देखील सकारात्मक उदाहरण ठेवणे आवश्यक आहे. पालक स्वतः आत्मविश्वासी आणि संयमी राहिल्यास मुलांमध्येही हे गुण आत्मसात होतात.
मुलाचे म्हणणे ऐकून घेणे फार महत्वाचे
मुलांना सतत प्रेम, कौतुक आणि पाठबळ देणे हे आत्मविश्वास वाढवण्याचे मुख्य आधारस्तंभ आहेत. त्यामुळे मुलं धाडसी, आत्मनिर्भर आणि समाजात सकारात्मक पद्धतीने व्यक्त होणारी व्यक्ती बनतात. मुलाकडे बोलण्यासारखे बरेच काही आहे. तो जीवनात नवीन अनुभव घेत आहे. त्याला बर् याच परिस्थितींचा सामना करावा लागतो ज्या त्याच्यासाठी नवीन आहेत. त्यामुळे मुलाचे म्हणणे ऐकून घेणे फार महत्वाचे आहे. यामुळे मुलाला असे वाटते की त्यांचे म्हणणे पालकांनी गांभीर्याने घेतले आहे. विशेषत: किशोरवयीन मुलांशी बोलणे आणि त्यांना योग्य मार्ग दाखवणे खूप महत्वाचे आहे.
स्तुती करायला विसरू नका
मुलाने हे लक्षात घेतले पाहिजे की त्याचे आई-वडील त्याच्यावर खूप प्रेम करतात. केवळ प्रेम करणे नव्हे तर ते व्यक्त करणे देखील खूप महत्वाचे आहे. त्यामुळे सकाळी उठल्यावर मुलावर प्रेम करा, शाळेतून आल्यानंतर त्याच्याशी बोला, रात्री झोपण्यापूर्वी त्याला मिठी मारा. यासारख्या छोट्या छोट्या गोष्टींचा मुलासाठी खूप अर्थ असतो. कॉम्प्लिमेंट कोणाला आवडत नाही? पण जेव्हा मूल असे काही करते जे त्याच्या पाठीवर थोपटले जाऊ शकते तेव्हा कौतुक होते. त्याच्या छोट्याशा प्रयत्नांबद्दल त्याची स्तुती करायला विसरू नका. यामुळे मुलाला चांगले काम करण्यास प्रोत्साहन मिळते. आजकाल पालक आपल्या कामात व्यस्त असतात आणि मुले त्यांच्या दैनंदिन कामात व्यस्त असतात. अनेक वेळा नोकरी करणारे पालक मुलासोबत जास्त वेळ घालवू शकत नाहीत. पण मुलांना पालकांचा वेळ हवा असतो. त्यामुळे फक्त १० मिनिटं असली तरी मुलासोबत आरामात बसा आणि वेळ घालवा आणि बोला. यामुळे पालक आणि मूल यांच्यातील बंध टिकून राहतात.
Leave a Reply