२५ मार्च २०२६ रोजी राज्यसभेत जनहिताशी संबंधित मुद्द्यांवर चर्चा सुरू असताना, भाजपचे राज्यसभा खासदार घनश्याम तिवारी यांनी ढाबे, हॉटेल्स आणि इतर ठिकाणी काळ्या रंगाच्या प्लास्टिकच्या भांड्यांचा वापर होत असल्याबाबत गंभीर चिंता व्यक्त केली. त्यांनी सांगितले की, हे सामान्य प्लास्टिक नसून, इलेक्ट्रॉनिक कचरा किंवा इतर अवशिष्ट प्लास्टिकपासून बनवले जाते. गरम खाणे यात ठेवल्यास मायक्रोप्लास्टिकचे कण खाण्यात मिसळू शकतात.
हे प्लास्टिक कसे बनवले जाते?
रिपोर्ट्सनुसार, काळ्या प्लास्टिकमध्ये बहुतेकदा इलेक्ट्रॉनिक वेस्ट आणि औद्योगिक प्लास्टिकचा वापर केला जातो. आग लागू नये यासाठी त्यात डेकाबीडीई सारखे फ्लेम रिटार्डंट रसायने मिसळली जातात. ही रसायने प्लास्टिकमध्ये पूर्णपणे बांधली गेलेली नसतात. गरम किंवा तेलकट खाणे यात ठेवल्यास ही रसायने हळूहळू खाण्यात मिसळतात. याशिवाय, या प्लास्टिकमध्ये BPA आणि फ्थेलेट्स सारखी हार्मोन प्रभावित करणारी रसायनेही आढळतात. अशा डब्ब्यांमध्ये वारंवार गरम खाणे ठेवल्यास किंवा गरम केल्यास हे रसायने शरीरात साठतात आणि दीर्घकाळात आरोग्याला हानी पोहोचवू शकतात.
तज्ज्ञ काय म्हणतात?
२०२४ मधील एका अभ्यासात २०० हून अधिक काळ्या प्लास्टिक उत्पादनांचे विश्लेषण करण्यात आले, त्यापैकी सुमारे ८५ टक्के उत्पादनांमध्ये विषारी फ्लेम रिटार्डंट आढळले.
डॉक्टरांच्या मते, या रसायनांच्या दीर्घकाळ संपर्कात राहिल्याने कॅन्सरचा धोका वाढू शकतो. डॉ. सचिन त्रिवेदी सांगतात की, BPA आणि फ्थेलेट्स केवळ हार्मोनल गडबड निर्माण करत नाहीत, तर हृदयरोग, मधुमेह आणि प्रजनन संबंधित समस्या वाढवू शकतात.
काळ्या प्लास्टिकमधून बाहेर पडणारे मायक्रोप्लास्टिक शरीरात जाऊन विषारी भार वाढवतात, ज्यामुळे दीर्घकाळ अनेक आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात.
कोणाला जास्त धोका?
-तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, याचा परिणाम लहान मुलांवर, गर्भवती महिलांवर आणि आधीपासून आजारी असलेल्या व्यक्तींवर अधिक गंभीर होऊ शकतो.
-जरी अद्याप काळ्या प्लास्टिक आणि कॅन्सर यांचा थेट संबंध पूर्णपणे सिद्ध झालेला नसला तरी, त्यातील रसायनांचा विचार करता सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे.
(डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)
Leave a Reply