आजपासून चैत्र महिना सुरू झाला आहे. या महिन्यापासून हिंदू नववर्ष सुरू होते. दरवर्षी चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या पहिल्या दिवशी हिंदू नववर्षाची सुरुवात होते. यंदाचे हिंदू नववर्ष 19 मार्चपासून सुरू होणार आहे. या वर्षापासून सुरू होणारे नवीन वर्ष विक्रम संवत 2083 असेल. ते ‘रौद्र संवत्सर’ म्हणून ओळखले जाईल. हिंदू दिनदर्शिकेनुसार या दिवसापासून चैत्र नवरात्र सुरू होईल. महाराष्ट्रासह अनेक राज्यांमध्ये या दिवशी गुढीपाडवा साजरा केला जातो. अशा परिस्थितीत जाणून घेऊया हिंदू नववर्षाची सुरुवात खास का मानली जाते? तसेच नवीन पंचांग आणि ग्रहांबद्दल जाणून घ्या. हिंदू नववर्ष सुरू होताच ग्रह आणि नक्षत्रांच्या स्थितीत मोठा बदल होत आहे. पौराणिक, आध्यात्मिक आणि नैसर्गिक कारणांसाठीही हिंदू नववर्ष खूप खास मानले जाते.
हिंदू नवीन वर्षाची सुरुवात उपवास आणि उत्सवांनी होते, ज्यामध्ये चैत्र नवरात्री प्रमुख मानली जाते. चैत्र महिन्यात थंडी सुटते आणि उष्णता येते. हेच कारण आहे की या महिन्यात शरीराचा तोल राखण्यासाठी सात्विक आहार आणि उपवास करण्यावर भर दिला जातो. पौराणिक मान्यतेनुसार ब्रह्माजींनी हिंदू नववर्षाच्या दिवसापासून म्हणजेच चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या पहिल्या दिवसापासून जगाच्या निर्मितीची सुरुवात केली. या कारणास्तव, हा महिना सृष्टी आणि नवीन सुरुवातीचे प्रतीक मानला जातो.
भगवान विष्णूने या महिन्यात मत्स्यावतार घेतला. याच तारखेपासून सुवर्णयुगाची सुरुवात झाली, असेही मानले जाते. नंतर सम्राट विक्रमादित्यने या दिवसापासून नवीन वर्षाची गणना सुरू केली. हिंदू नववर्षात, राजा आणि मंत्री निश्चित करण्याचा आधार म्हणजे ज्या दिवसापासून नवीन संवत सुरू होते. 19 मार्चला नवीन वर्ष सुरू होण्याच्या दिवशी गुरुवार आहे. ज्योतिषशास्त्रीय मान्यतेनुसार गुरुवारमुळे या वर्षीचा राजा बृहस्पति ग्रह मानला जाईल. त्याच वेळी, मंत्रिपद मंगळाला मिळणार आहे. यावेळी उत्तरभाद्रपद नक्षत्रात नवीन वर्षाची सुरुवात होत आहे. या वेळी मीन लग्न शुक्ल योगासह असेल. विक्रम संवत २०८३ चे नाव ‘रौद्र’ असे आहे. या शब्दाचा अर्थ तीव्र किंवा आक्रमक प्रवृत्तींशी संबंधित आहे. रौद्र संवत्सरात पाऊस सामान्यपेक्षा कमी असू शकतो, असे शास्त्रात सांगितले आहे. त्याचा परिणाम कृषी उत्पादनावर दिसून येतो. या वर्षी आगीशी संबंधित घटना, नैसर्गिक आपत्ती आणि राजकीय अस्थिरता उद्भवू शकते.
Leave a Reply