चैत्र नवरात्र हा शक्तीच्या उपासनेचा दिवस आहे. नवरात्रीचा आज दुसरा दिवस आहे. हा दिवस माता ब्रह्मचारिणीला समर्पित आहे. नऊ दिवसांत दुर्गा देवीच्या नऊ रूपांची पूजा करण्याचा विधी आहे. नवरात्रीच्या दिवसांमध्ये भाविक दुर्गामातेची भक्तीभावाने स्थापना करून कलश स्थापन करून आणि अखंड ज्योत प्रज्वलित करतात. नवरात्रीच्या वेळी मंदिरात अखंड ज्योत प्रज्वलित करणे हे आईच्या उपस्थितीचे लक्षण आहे, परंतु तुम्हाला माहित आहे का की या दिवसात मंदिरात अंकंद ज्योतीसह काही खास ठिकाणी दिवे प्रज्वलित केल्याने माता राणीचा आशीर्वाद अनेक पटींनी वाढतो, तर चला जाणून घेऊया त्या ठिकाणांबद्दल नवरात्रीत जिथे दिवा प्रज्वलित करावा. चैत्र नवरात्री हा हिंदू धर्मातील अत्यंत पवित्र आणि महत्त्वाचा सण मानला जातो.
चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या प्रतिपदेपासून सुरू होणाऱ्या या नवरात्रीत देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते. या नऊ दिवसांना आध्यात्मिक साधना, श्रद्धा आणि भक्तीचा विशेष काळ मानले जाते. चैत्र नवरात्रीचे महत्त्व मुख्यतः देवी शक्तीच्या उपासनेत आहे. या काळात दुर्गा माता यांच्या विविध रूपांची पूजा केली जाते, जसे की शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चंद्रघंटा, कूष्मांडा, स्कंदमाता, कात्यायनी, कालरात्रि, महागौरी आणि सिद्धिदात्री. या प्रत्येक रूपामध्ये वेगवेगळ्या शक्ती आणि गुणांचे प्रतीक आहे. ही नवरात्री नवीन सुरुवातीचे प्रतीक मानली जाते.
अनेक ठिकाणी या दिवसापासून हिंदू नववर्षाची सुरुवात होते. त्यामुळे लोक नवीन कामांची सुरुवात या शुभ काळात करतात. या काळात सकारात्मक ऊर्जा वाढते आणि जीवनात नवीन संधी निर्माण होतात, असे मानले जाते. चैत्र नवरात्रीमध्ये उपवास आणि साधना यांना विशेष महत्त्व आहे. अनेक भक्त या नऊ दिवसांत उपवास करतात, जप-तप करतात आणि देवीची आराधना करतात. यामुळे मन शुद्ध होते, आत्मिक शांती मिळते आणि नकारात्मक विचार दूर होतात. तसेच या सणात घटस्थापना (कलश स्थापना) केली जाते, जी शुभतेचे आणि समृद्धीचे प्रतीक आहे. घरात देवीचे आगमन झाले आहे, अशी भावना ठेवून भक्त पूजा करतात. अष्टमी किंवा नवमीला कन्या पूजन केले जाते, ज्यामध्ये लहान मुलींना देवीचे रूप मानून त्यांची पूजा केली जाते. चैत्र नवरात्रीचे आणखी एक महत्त्व म्हणजे सात्विक जीवनशैलीचा अवलंब. या काळात लोक मांसाहार, मद्यपान आणि तामसिक पदार्थ टाळून शुद्ध आणि सात्विक आहार घेतात. यामुळे शरीर आणि मन दोन्ही शुद्ध राहतात. चैत्र नवरात्री हा सण केवळ धार्मिक नसून आत्मशुद्धी, सकारात्मकता आणि आध्यात्मिक प्रगतीचा उत्सव आहे. श्रद्धा, संयम आणि भक्तीने हा सण साजरा केल्यास जीवनात सुख, शांती आणि समृद्धी प्राप्त होते.
नवरात्रीच्या काळात या ठिकाणी दिवा लावा…..
प्रवेशद्वाराजवळ : हिंदू धर्मात घराच्या प्रवेशद्वाराचे महत्त्व खूप जास्त आहे. ह्याला मंगलाचे द्वार म्हणतात. नवरात्रात संध्याकाळी सूर्यास्तानंतर मुख्य दरवाजाच्या उजव्या बाजूला तूप किंवा तेलाचा दिवा लावावा. असे मानले जाते की यामुळे घरातील नकारात्मकता दूर होते. माता राणीला विशेष आशीर्वाद मिळतो.
तुळशी माता ही देवी लक्ष्मीचे रूप मानली जाते. नवरात्रात दररोज संध्याकाळी तुळशीजवळ तुळाचा दिवा ठेवा. असे केल्याने घराचा वास्तुदोष दूर होतो.
स्वयंपाकघरात : माता अन्नपूर्णा स्वयंपाकघरात राहते. अशा परिस्थितीत, नवरात्रीच्या काळात रात्री स्वयंपाकघरात जाळलेले ठेवा. असे केल्याने घरात अन्न आणि पैशाची कमतरता कधीच भासत नाही.
कपाटात किंवा तिजोरीत : नवरात्रीमध्ये ज्या घरात पैसे ठेवले जातात त्या कपाटात किंवा तिजोरीत दिवा ठेवावा. असे केल्याने देवी लक्ष्मी आणि देवी दुर्गा यांना एकत्र आशीर्वाद मिळतो.
अंगणात : नवरात्रीच्या नऊ दिवसांसाठी अंगणात दिवा लावण्याची खात्री करा. वास्तुनुसार घराच्या मधोमध दिवा लावल्याने घरात शांतता कायम राहते.
Leave a Reply