शनिवार, २८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी इस्रायल आणि अमेरिकेच्या संयुक्त हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते आयतुल्ला अली खामेनेई यांचा मृत्यू झाला. हा हल्ला केवळ इराणच्या नेतृत्वाला लक्ष्य करणारा नव्हता, तर त्याने इस्रायल-अमेरिकेच्या दीर्घकालीन योजनेतून अंमलबजावणी केली. या हल्ल्यात खामेनेई हे उच्चस्तरीय लष्करी अधिकाऱ्यांसोबत बैठक घेत असताना मारले गेले. इस्रायलने तेहरानमधील ट्रॅफिक कॅमेरे हॅक केले होते आणि नेटवर्क सेवेत बिघाड घडवून आणला होता, जेणेकरून इराणला हल्ल्याची पूर्वसूचना मिळू नये.
हत्या होणार याची आधीच कल्पना होती
खामेनेई यांना सहा दिवस आधी, म्हणजे २२ फेब्रुवारी २०२६ रोजी, नेत्यांवर हल्ले होण्याची शक्यता कळली होती. न्यूयॉर्क टाइम्सच्या अहवालानुसार, त्यांनी आपल्या उच्च सुरक्षा अधिकाऱ्यांना आणि नेतृत्वाला स्पष्ट निर्देश दिले होते की, अशा हल्ल्यांची तयारी ठेवावी. प्रत्येक महत्त्वाच्या नेत्याने त्यांच्या खालील चार स्तरांपर्यंत उत्तराधिकारी (वारसदार) नियुक्त करावेत, असा आदेश दिला होता. इराणच्या राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेनेही खामेनेई यांना राहण्याचे आणि कामाचे ठिकाण बदलण्याचा सल्ला दिला होता.
खामेनेईंनी केलेली एक मोठी चूक
खामेनेई यांचा दृष्टिकोन मात्र पूर्णपणे वेगळा होता. ते सुरक्षा उपाय वाढवण्याऐवजी सर्व गोष्टी शक्य तितक्या ‘सामान्य’ ठेवण्यावर भर देत होते. त्यांना वाटत होते की, अतिरिक्त सुरक्षा उपायांमुळे शत्रूंना नेमके लक्ष्य मिळेल आणि ते अधिक सावध होतील. मात्र हीच ‘सामान्य’ राहण्याची धोरणात्मक चूक त्यांच्यासाठी जीवघेणी ठरली. इस्रायल आणि अमेरिकेने याचा पूर्ण फायदा घेतला. खामेनेई आणि त्यांचे सहकारी एकाच ठिकाणी गोळा झाल्याने हल्ला अचूक आणि प्रभावी ठरला.
हल्ल्याचा प्लॅन अचानक का बदलला?
मूळ प्लॅननुसार हल्ला शुक्रवारी (२७ फेब्रुवारी) होणार होता. मात्र यहूदी धर्मातील शब्बात (शुक्रवार संध्याकाळपासून शनिवारपर्यंत) हा विश्रांती आणि प्रार्थनेचा दिवस असल्याने इस्रायली अधिकाऱ्यांनी सुट्टी घेतली होती. टाइम्स ऑफ इस्रायलच्या १ मार्च २०२६ च्या अहवालानुसार, या कारणाने हल्ला शनिवारवर ढकलण्यात आला. या बदलामुळे खामेनेई यांना सावरण्याची संधीच मिळाली नाही.
हल्ल्याची अंमलबजावणी कशी झाली?
इस्रायलने तेहरानमधील ट्रॅफिक कॅमेरे आणि AI-आधारित सर्व्हेलन्सचा वापर करून खामेनेई यांच्या हालचालींचे निरीक्षण केले. सेल्युलर टॉवर्स डिसरप्ट केले गेले, जेणेकरून सुरक्षा अधिकाऱ्यांना अलर्ट मिळू नये. ३० स्पॅरो मिसाइल्सचा वापर करून खामेनेई यांच्या कंपाउंडवर हल्ला करण्यात आला. हा हल्ला केवळ ६० सेकंदांत पूर्ण झाला, ज्यात खामेनेईंसह अनेक उच्च अधिकारी आणि त्यांच्या कुटुंबातील सदस्य मारले गेले.
या घटनेने इराणमध्ये ४० दिवसांचा राष्ट्रीय दुखवटा जाहीर करण्यात आला आहे. इस्रायल-अमेरिकेच्या या कारवाईने मध्य पूर्वेतील राजकीय समीकरणे पूर्णपणे बदलली आहेत. खामेनेई यांच्या उत्तराधिकाऱ्याची निवड आणि इराणचा प्रतिसाद यावर आता संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
Leave a Reply