प्रसिद्ध लेखक तरुण विजय यांच्या मंत्र विप्लव या पुस्तकाचं उद्या लोकार्पण होणार आहे. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरकार्यवाह दत्तात्रय होसबळे यांच्या हस्ते हे प्रकाशन होणार आहे. उद्या 15 जानेवारी रोजी दुपारी 2.30 वाजता आंतरराष्ट्रीय पुस्तक मेळा, प्रगती मैदान, गेट नंबर 5, हॉल नंबर 5 येथे हा पुस्तक प्रकाशन सोहळा पार पडणार आहे. यावेळी मंत्र विप्लव आणि नव्या भारताचा उदय या विषयावर परिसंवाद होणार आहे. यावेळी खासदार सुधांशू त्रिवेदी मार्गदर्शन करणार आहेत.
पुस्तकाचं प्रयोजन काय ?
नष्ट करा. चराचर सृष्टी, मानव आणि निसर्ग यांच्याविरुद्ध विषारी भावनेने कर्मरत असलेल्या दानवांचा अंत निश्चित करणे—हीच विदुरनीतीनुसार मंत्रविप्लवाच्या माध्यमातून समाजाची मुक्ती आहे, आणि हे कार्य भारतालाच करावे लागेल. हेच श्री अरविंदांच्या शब्दांत भारताचे नियतीकार्य आहे—भवानी भारतीच्या आराधनेचे आणि आनंदमठातील वीरभावनेच्या फलश्रुतीचे. याच विचारांनी प्रेरित होऊन हे पुस्तक ‘मंत्रविप्लव’ मी आपल्याला अर्पण करत आहे.
हे लेख त्या काळात दैनिक जनसत्तामध्ये (8 जानेवारी 2012 ते 19 जुलै 2015 दरम्यान, पाक्षिक अंतराने) प्रकाशित झाले, जेव्हा *‘पाञ्चजन्य’*चे माजी संपादक म्हणून त्यामध्ये लेखन प्रसिद्ध करण्यास विरोध करण्यात आला होता.
संघऋषी, आदर्श स्वयंसेवकत्वाचे मानदंड श्री रंगा हरि जी यांना मी वर्तमान काळातील विदुर मानतो. त्यांनी मला बळ दिले, उत्साहित केले, विचारांचे बिंदू दिले. म्हणून ही कृति त्यांनाच समर्पित करताना मला आनंदाचा अनुभव येत आहे असं तरुण विजय म्हणाले.
काय आहे या पुस्तकात?
रामाच्या धनुष्यातून राक्षसांच्या वधासाठी सुटलेले बाण मंत्रविप्लवाच्या माध्यमातून समाजाचे रक्षण करून गेले. कृष्णाच्या सुदर्शन चक्राने शिशुपालाचा वध, महाभारतात पार्थसारथीच्या भूमिकेत कुंतीनंदन कृष्णाने कौन्तेय अर्जुनाला विजयपथावर नेणे, आणि त्या काळापासून आद्य शंकराचार्यांची दिग्विजय, गुरुनानकांची वाणी, गुरु तेगबहादूरांचे बलिदान आणि मुघल साम्राज्याच्या अंताची सुरुवात, स्वामी दयानंद व स्वामी विवेकानंदांचा प्रखर वैदिक नाद, भगवान स्वामिनारायणांनी धर्मरक्षणासाठी उभे केलेले महान जनआंदोलन—हे सर्व भारताला मंत्रविप्लवाच्या कुहास्यातून बाहेर काढणारे मार्ग ठरले. प्रत्येक ती तलवार आणि प्रत्येक शब्दरचना—गद्य असो वा पद्य—ज्यांनी शारीरिक व वैचारिक कलुषतेला आव्हान दिले, ज्यांनी भारत-भारतीची स्मृती जागवली—तिरुवल्लुवर, बाबा तुलसीदास असोत, शंकरदेव, नारायण गुरु वा महात्मा अय्यंकाली, राणी वेलु नाचियार, कण्णगी, आंडाळ, चेनम्मा, १८५७चे स्वातंत्र्यसमर, आणि त्यानंतर केशव बळीराम हेडगेवारांनी स्थापन केलेला राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ—हे सर्व मंत्रविप्लवाच्या स्थितीतून भारतवर्षाच्या विमोचनाचे युद्ध म्हणावे लागेल.
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या कार्याने भारताचा वर्तमान बदलला आहे आणि भविष्याची दिशा दिली आहे—पराक्रमी, विजयी व समृद्ध भारताच्या कल्पनेने प्रेरित अशी—ज्याचे वचन आणि संकल्प आपल्याला संघाच्या दैनिक प्रार्थनेत मिळतात.
राष्ट्र नद्या, पर्वत, वीज-पाणी आणि इमारती यांपासून बनत नाही; ते समाजाच्या सामूहिक स्मृतींमधून घडलेल्या त्या स्वरूपातून घडते, जे त्याच्या आत्म्याचे दर्शन घडवते. जेव्हा कौन्तेय अर्जुन युद्धभूमीत हताश होऊन गांडीव टाकून बसला होता, तेव्हा कृष्णाने विराट रूप धारण करून त्या हताश पार्थाला युद्धसिद्ध केले, कुहासा दूर केला. तो राष्ट्रनिर्मितीचा क्षण होता. द्वारकाधीश कृष्ण, अयोध्यापती राम, चोल, चेर, पांड्य, कृष्णदेवराय ते छत्रपती शिवाजी महाराजांपर्यंतची राज्ये उन्नत इमारती किंवा केवळ समृद्धीसाठी नव्हे, तर धर्मरक्षण, धर्मानुकूल आचरण आणि जन-गण-मनाला धर्मानुसार कार्य करण्याचे स्वातंत्र्य देण्यासाठी ओळखली जातात.
हाच मंत्रविप्लवातून समाजाच्या विमोचनाचा मार्ग राहिला आहे.
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ हा हताश अर्जुनरूपी समाजाला कृष्णाच्या विराट रूपाचे दर्शन घडविण्याचा उपक्रम आहे.
आज भारतवर्षात जे परिवर्तन आणि नव्या राष्ट्रसाधनेचे प्रयत्न दिसत आहेत, त्यांपैकी बहुतांश मागे राष्ट्रीय स्वयंसेवकांच्या तपश्चर्या व संघर्षाचे बळ आहे.
जर कमळ आणि रोटी १८५७च्या विप्लवाचे प्रतीक होते, तर आज अयोध्येतील श्रीरामजन्मभूमी मंदिरनिर्माण नूतन भारतवर्षाच्या उत्कर्षसमराचे प्रतीक बनले आहे.
या समराचे हजारो रूपांत प्रकट होईल; आरोह-अवरोहाच्या वाटांवरून जात आपण लवकरच मंत्रविप्लवाच्या वर्तमान टप्प्यातून बाहेर पडू—हेच या पुस्तकाचे अभिप्रेत उद्दिष्ट आहे.
प्रत्येक लेख—ज्यांना मित्रवर्य सूर्यनाथ सिंह यांनी ‘गद्यगीत’ असे म्हटले आहे—स्वतःमध्ये या समराचे प्रतीक आहे. भूमीप्रती तिच्या संततीचे समर्पण, तिची व्यथा आणि मनातील आक्रोश ते व्यक्त करतात. हा काळ भ्रम, हताशा, कुंठा आणि आत्मदैन्याचा आहे; तसेच रणसिद्ध योद्धे, शत्रुबोधाचे वैचारिक आंदोलन, गंगेच्या आत लपलेल्या सर्पांचा अंत आणि उन्मादी आनंदाने जिहादी व मतांतरणाच्या व्यापार्यांचे उच्चाटन—यांचाही आहे. राजा दाहिरांच्या काळापासून आजपर्यंत इस्लामिक व पाश्चिमात्य वहशतवादी क्रूर आक्रमणकर्त्यांनी धर्मभूमीवर आक्रमण केले आहे. अशिक्षित आणि आपल्या रक्ताशी विश्वासघात करणाऱ्या मतांतरित हिंदूंनीच श्रद्धावान भूमीविरुद्ध विषारी प्रहार केले आहेत. हे सत्य आत्मसात केले नाही, तर शत्रुबोध अपूर्णच राहील. तुळशीपूजेसाठी हात कापणारे; पन्नास हजार राजपूत धर्मदेवींना अग्निप्रवेशास बाध्य करणारे; गुरु तेगबहादूर, भाई सतीदास, भाई मतीदास, भाई दयाला यांना अमानुष यातना देऊन बलिदान करविणारे; साहिबजाद्यांना जिवंत भिंतीत चिनविणारे; बंदा सिंह बहादूरांच्या तोंडात त्यांच्या शिशूचे काळीज कापून कोंबणारे—आजही सक्रिय आणि जिवंत आहेत.
संपूर्ण पृथ्वीवर केवळ एकच राष्ट्र—भारत—मानवी मूल्ये, वैचारिक स्वातंत्र्य आणि सर्वोच्च आध्यात्मिक अभिलाषा प्राप्त करण्याचे स्थान आहे. इतर देशांमध्ये वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा हनन, धार्मिक उन्नतीला वैचारिक अस्पृश्यतेच्या लोखंडी पाशात बांधणे, केवळ राक्षसी शारीरिक सुखांना परलोकाचे सर्वोच्च फळ मानणे, बहात्तर हूरा व मद्याच्या अतिरेकाला जीवनाचे ध्येय मानणे—हे दिसते. भारताचे रक्षण केवळ भारतीयतेप्रती श्रद्धावान ऋषी-मुनी व भक्तिभावाने युक्त निवासिकांसाठीच नव्हे, तर जगात परस्पर बंधुता आणि निसर्गप्रती संवेदनशीलतेच्या रक्षणासाठीही आवश्यक आहे.
मंत्रविप्लवाच्या स्थितीशी लढण्यासाठी व विजयी होण्यासाठी विचार-विष समजून घेणे आवश्यक आहे. विचार दूषित झाला तर समाज, राष्ट्र आणि राजा—तिन्ही नष्ट होतात. विचार सुरक्षित असेल तर कोणत्याही प्रकारच्या विषाला अप्रभावी ठेवणारा समाज घडू शकतो. सोव्हिएत संघाचे विघटन हे मंत्रविप्लव—म्हणजेच विचार-विषाच्या विजयाचे उदाहरण होते. अमेरिका व ब्रिटनचा उताराचा प्रवास मंत्रविप्लव—वैचारिक प्रदूषणाचा स्वाभाविक परिणाम आहे. युरोपच्या मन आणि देहाचे अधःपतन, तेथील जीवनातून साहित्य, वीरता व चिंतनाचा लोप, अति विलासिता व शत्रुबोधाचा अभाव—हे सर्व मंत्रविप्लवाच्या प्रभावाचे द्योतक आहेत. चीनमध्ये कम्युनिझम हे केवळ विचार-विषाचे प्रतिनिधित्व होते. देंग शियाओपिंग यांनी कम्युनिझमला तिलांजली देत तीव्र देशभक्ती कम्युनिस्ट चौकटीत रूपांतरित केली, प्रगती केली; परंतु अखेरीस तेथील समाजही आपल्या प्राचीन बौद्ध संस्कारांकडे वळू लागला आहे आणि कम्युनिझमची केंचुली उतरवून तेथे नवे जीवन निश्चितच सुरू होईल. आज चीनवर मंत्रविप्लव व विचारप्रदूषणाचा प्रभाव उरला आहे; त्याचा अंत झाल्यानंतरच तेथे नवधर्मजागरण होईल.
भारताने अनेक शतके त्या क्रूर विदेशी आक्रमणकर्त्यांचा सामना केला, ज्यांनी संपूर्ण जग जिंकण्याचा दंभ बाळगला होता. इस्लामच्या अमानुष सैन्यांनी स्पेन जिंकून पॅरिसच्या सीन नदीपर्यंत मजल मारली होती. जिथे जिथे ख्रिश्चन आणि इस्लामी जिहादी गेले, तिथे त्यांनी स्मृती नष्ट केल्या, ग्रंथालये जाळली, आचार्यांना छळछळ करून ठार मारले, तलवारीच्या जोरावर समाजाचे मतांतर केले. हेच ते लोक होते, ज्यांनी तुळशीपूजेसाठी हिंदूंना “हात कातरो खांब”ला बांधून दोन्ही हात कापून टाकले. चराचर सृष्टी, मानव आणि निसर्ग यांच्याविरुद्ध विषारी भावनेने कर्मरत दानवांचा अंत निश्चित करणे—हीच विदुरनीतीनुसार मंत्रविप्लवातून समाजाची मुक्ती आहे, आणि हे कार्य भारतालाच करावे लागेल.
हेच श्री अरविंदांच्या शब्दांत भारताचे नियतीकार्य आहे—भवानी भारतीच्या आराधनेचे आणि आनंदमठच्या वीरभावाचे फलित आहे.
— तरुण विजय
Leave a Reply