चित्रपटसृष्टीत अनेकदा एखाद्या कलाकाराचे पात्र इतके प्रभावी ठरते की त्या पात्रामुळेच त्याला ओळख मिळते. हिंदी चित्रपट आणि रंगभूमीवर आपल्या दमदार अभिनयाने वेगळी छाप पाडणारे दिवंगत अभिनेते निर्मल पांडे हे अशाच कलाकारांपैकी एक होते.
विशेष म्हणजे, ते पुरुष अभिनेते असूनही त्यांना ‘बेस्ट एक्ट्रेस’चा पुरस्कार मिळाला होता. ही त्यांच्या कारकिर्दीतील एक अद्वितीय आणि ऐतिहासिक घटना ठरली.
1997 साली फ्रान्समधील Valenciennes येथे आयोजित वैलेंसिएन्स फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये ‘दायरा’ या चित्रपटातील किन्नर भूमिकेसाठी निर्मल पांडे यांना ‘बेस्ट एक्ट्रेस’चा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. चित्रपटात सोनाली कुलकर्णीचीही प्रमुख भूमिका होती.
या चित्रपटाची कथा अत्यंत वेगळी होती. एका मुलीला मुलगा बनावे लागते आणि एका मुलाला मुलगी. पात्रांनुसारच पुरस्कार देण्यात आले आणि त्यामुळे निर्मल पांडे यांना ‘बेस्ट एक्ट्रेस’ तर सोनाली कुलकर्णी यांना ‘सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पुरस्कार मिळाला.
जागतिक पातळीवर हा सन्मान मिळवणारे ते एकमेव पुरुष अभिनेते ठरले. निर्मल पांडे यांचे आयुष्य संघर्षांनी भरलेले होते. गाझियाबाद येथे त्यांनी ‘फ्रेश टॅलेंट अकॅडमी’ या अभिनय संस्थेची स्थापना केली होती, जिथे ते थिएटर वर्कशॉप आयोजित करत असत आणि नवोदित कलाकारांना मार्गदर्शन करत होते.
18 फेब्रुवारी 2010 रोजी वयाच्या अवघ्या 47 व्या वर्षी हृदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचे निधन झाले. त्यांच्या अकाली जाण्याने हिंदी चित्रपटसृष्टीने एक बहुआयामी, धाडसी आणि प्रयोगशील अभिनेता गमावला. निर्मल पांडे यांचे नाव आजही त्या कलाकारांमध्ये घेतले जाते. त्यांच्या कार्याची आठवण आजही प्रेक्षकांच्या मनात जिवंत आहे.
Leave a Reply